พ.ร.บ. คุ้มครอง “คน” ส่วนประกันภัยรถยนต์คุ้มครอง “รถ”
พ.ร.บ. เป็นประกันภาคบังคับที่กฎหมายกำหนดให้รถทุกคันต้องมี ไม่มีไม่ได้ ผิดกฎหมาย และต่อภาษีไม่ได้ — แต่จ่ายเฉพาะค่ารักษาพยาบาลและค่าชดเชยชีวิตของคนเท่านั้น ไม่จ่ายค่าซ่อมรถแม้แต่บาทเดียว
ส่วนประกันภัยรถยนต์เป็นภาคสมัครใจ ไม่ทำก็ไม่ผิดกฎหมาย แต่เป็นตัวที่จ่ายค่าซ่อมรถคุณ ค่าซ่อมรถคู่กรณี และค่าเสียหายทรัพย์สินอื่น ๆ
พูดง่าย ๆ คือต้องมีทั้งคู่ — พ.ร.บ. คือขั้นต่ำตามกฎหมาย ประกันภัยคือสิ่งที่ทำให้คุณไม่ต้องควักเงินเป็นแสนเวลารถชน
พ.ร.บ. รถยนต์ คืออะไร
พ.ร.บ. ย่อมาจาก พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ พ.ศ. 2535 เป็นประกันภัย “ภาคบังคับ” ที่รถทุกคันบนถนนต้องมีตามกฎหมาย
จุดประสงค์ที่แท้จริง
พ.ร.บ. ถูกออกแบบมาเพื่อ ให้ผู้บาดเจ็บจากอุบัติเหตุได้รับการรักษาทันที โดยไม่ต้องรอพิสูจน์ว่าใครผิดใครถูก โรงพยาบาลจึงรับรักษาได้เลยและไปเบิกกับบริษัทประกันทีหลัง
นี่คือเหตุผลที่ค่าเสียหายเบื้องต้นจ่ายให้ทุกคน ไม่ว่าจะเป็นฝ่ายถูกหรือฝ่ายผิด
ถ้าไม่มี พ.ร.บ. จะเป็นอย่างไร
- มีโทษปรับไม่เกิน 10,000 บาท
- ต่อภาษีรถประจำปีไม่ได้ เพราะกรมการขนส่งทางบกต้องใช้หลักฐาน พ.ร.บ. ที่ยังไม่หมดอายุ
- หากเกิดอุบัติเหตุ ต้องจ่ายค่ารักษาพยาบาลของผู้ประสบภัยเองทั้งหมด
พ.ร.บ. คุ้มครองอะไรบ้าง (อัปเดตวงเงินใหม่ 2569)
ขั้นที่ 1 — ค่าเสียหายเบื้องต้น (ไม่ต้องพิสูจน์ถูกผิด)
จ่ายให้ทุกคนที่ได้รับบาดเจ็บ ไม่ว่าใครจะเป็นฝ่ายผิด
| ความคุ้มครอง | วงเงินต่อคน |
| ค่ารักษาพยาบาล (จ่ายตามจริง) | ไม่เกิน 30,000 บาท |
| เสียชีวิต / ทุพพลภาพถาวร | 35,000 บาท |
| บาดเจ็บแล้วเสียชีวิตภายหลัง | รวมไม่เกิน 65,000 บาท |
ขั้นที่ 2 — ค่าสินไหมทดแทน (หลังพิสูจน์แล้วว่าเป็นฝ่ายถูก)
| ความคุ้มครอง | วงเงินต่อคน |
| ค่ารักษาพยาบาล | ไม่เกิน 80,000 บาท |
| เสียชีวิต / ทุพพลภาพถาวรสิ้นเชิง | 500,000 บาท |
| สูญเสียอวัยวะ / ทุพพลภาพ | 200,000 – 500,000 บาท |
| ค่าชดเชยรายวัน (นอนโรงพยาบาล) | วันละ 200 บาท สูงสุด 20 วัน |
สำนักงาน คปภ. ออกคำสั่งนายทะเบียนที่ 51/2568 ปรับ วงเงินความคุ้มครองสูงสุดต่ออุบัติเหตุหนึ่งครั้งเป็น 20 ล้านบาท มีผลตั้งแต่ 1 สิงหาคม 2568 เป็นต้นไป
| ประเภทรถ | วงเงินเดิม | วงเงินใหม่ |
| รถไม่เกิน 7 ที่นั่ง | 5,000,000 บาท | 20,000,000 บาท |
| รถเกิน 7 ที่นั่ง | 10,000,000 บาท | 20,000,000 บาท |
และที่สำคัญคือไม่มีการปรับขึ้นเบี้ยประกัน — เหตุผลคือช่วง 1-2 ปีที่ผ่านมาไทยเกิดอุบัติเหตุหมู่บ่อยครั้ง วงเงินเดิมไม่พอเฉลี่ยให้ผู้ประสบภัยจำนวนมาก ส่วนประกันภัยภาคสมัครใจกำหนดวงเงินความรับผิดต่อชีวิตขั้นต่ำ 20 ล้านบาทต่อครั้งเช่นกัน เริ่ม 1 มกราคม 2569
สิ่งที่ พ.ร.บ. ไม่คุ้มครอง (ข้อที่คนเข้าใจผิดมากที่สุด)
- ค่าซ่อมรถของคุณ
- ค่าซ่อมรถคู่กรณี
- ทรัพย์สินที่เสียหาย เช่น รั้วบ้าน เสาไฟ ราวสะพาน
- รถหาย ไฟไหม้ น้ำท่วม
- ค่าขาดประโยชน์จากการใช้รถระหว่างซ่อม
ประกันภัยรถยนต์ (ภาคสมัครใจ) คืออะไร
คือประกันที่คุณเลือกซื้อเพิ่มเอง เพื่ออุดช่องว่างที่ พ.ร.บ. ไม่ครอบคลุม โดยเฉพาะ ความเสียหายต่อตัวรถและทรัพย์สิน
| ประเภท | ซ่อมรถเรา | ซ่อมรถคู่กรณี | รถหาย/ไฟไหม้ | ต้องมีคู่กรณี |
| ชั้น 1 | ✅ | ✅ | ✅ | ไม่ต้อง |
| ชั้น 2+ | ✅ | ✅ | ✅ | ต้องมีรถชนรถ |
| ชั้น 2 | ❌ | ✅ | ✅ | – |
| ชั้น 3+ | ✅ | ✅ | ❌ | ต้องมีรถชนรถ |
| ชั้น 3 | ❌ | ✅ | ❌ | – |
ชั้น 1 คุ้มครองครบที่สุด ชนเองก็ซ่อมได้ ไม่มีคู่กรณีก็เคลมได้ เหมาะกับรถใหม่หรือรถที่ยังผ่อนอยู่ ส่วน ชั้น 2+ และ 3+ คุ้มค่าสำหรับรถอายุ 5-10 ปี ที่ยังอยากได้ค่าซ่อมรถตัวเอง แต่ไม่อยากจ่ายเบี้ยเท่าชั้น 1
ตารางเปรียบเทียบ พ.ร.บ. กับ ประกันภัยรถยนต์
| 6,000 – 25,000 บาทหัวข้อ | พ.ร.บ. (ภาคบังคับ) | ประกันภัยรถยนต์ (ภาคสมัครใจ) |
| บังคับตามกฎหมาย | ต้องมีทุกคัน | เลือกได้ |
| ไม่มีแล้วผิดกฎหมาย | ปรับไม่เกิน 10,000 บาท | ไม่ผิด |
| ใช้ต่อภาษีรถ | ต้องใช้ | ไม่เกี่ยว |
| คุ้มครองคน | ✅ | ✅ |
| คุ้มครองรถตัวเอง | ❌ | ✅ (ชั้น 1, 2+, 3+) |
| คุ้มครองรถคู่กรณี | ❌ | ✅ |
| ทรัพย์สินบุคคลภายนอก | ❌ | ✅ |
| รถหาย / ไฟไหม้ | ❌ | ✅ (ชั้น 1, 2, 2+) |
| วงเงินสูงสุดต่อครั้ง | 20 ล้านบาท | ตามกรมธรรม์ (ขั้นต่ำ 20 ล้าน) |
| เบี้ยโดยประมาณต่อปี | 645 – 1,182 บาท | 6,000 – 25,000 บาท |
ต่อ พ.ร.บ. รถยนต์ ราคาเท่าไหร่ (2569)
ราคา พ.ร.บ. ไม่ขึ้นกับรุ่นรถหรือราคารถ แต่ขึ้นกับ ประเภทรถ เท่านั้น — Honda City กับ Honda CR-V จ่ายเท่ากัน
| ประเภทรถ | เบี้ยรวมภาษีอากร |
| รถเก๋ง / รถยนต์นั่งไม่เกิน 7 ที่นั่ง | 645.21 บาท |
| รถกระบะบรรทุก | 967.28 บาท |
| รถตู้ / รถโดยสารเกิน 7 ที่นั่ง | 1,182.35 บาท |
| รถจักรยานยนต์ ไม่เกิน 75 cc | 161.57 บาท |
| รถจักรยานยนต์ 75-125 cc | 323.14 บาท |
| รถจักรยานยนต์ 125-150 cc | 430.14 บาท |
| รถจักรยานยนต์ เกิน 150 cc | 645.21 บาท |
| รถจักรยานยนต์ไฟฟ้า | 323.14 บาท |
พ.ร.บ. กับภาษีรถยนต์เป็นคนละอย่างกัน — พ.ร.บ. คือประกัน ส่วนภาษีคือเงินที่จ่ายให้รัฐ แต่ต้องต่อ พ.ร.บ. ก่อนถึงจะต่อภาษีได้
เอกสารและขั้นตอนต่อ พ.ร.บ.
เอกสารที่ต้องเตรียม
- สำเนาทะเบียนรถ (หรือเล่มจริง)
- บัตรประชาชนเจ้าของรถ
- พ.ร.บ. เดิม (ถ้ามี)
ต่อได้ที่ไหนบ้าง
- ศูนย์บริการรถยนต์ที่ให้บริการต่อ พ.ร.บ. และภาษี
- บริษัทประกันภัย / ตัวแทน
- สำนักงานขนส่งจังหวัด
- เคาน์เตอร์เซอร์วิสในร้านสะดวกซื้อ
- ออนไลน์ผ่านเว็บไซต์กรมการขนส่งทางบก
ต่อล่วงหน้าได้ 90 วันก่อนหมดอายุ — แนะนำให้ต่อพร้อมกับตอนเข้าเช็กระยะประจำปี
เกิดอุบัติเหตุ ใช้ พ.ร.บ. อย่างไร
- แจ้งตำรวจและบริษัทประกัน ทันทีที่เกิดเหตุ
- เข้ารักษาที่โรงพยาบาล แจ้งว่าใช้สิทธิ์ พ.ร.บ. โรงพยาบาลจะเบิกตรงกับบริษัทประกัน
- เตรียมเอกสาร — สำเนาบัตรประชาชน สำเนาทะเบียนรถ ใบขับขี่ ใบแจ้งความ ใบเสร็จค่ารักษา สำเนาหน้าบัญชีธนาคาร
- ยื่นเรื่องภายใน 180 วัน นับจากวันเกิดเหตุ
- รับเงินภายใน 7 วัน ตามที่กฎหมายกำหนด นับจากวันที่บริษัทได้รับคำร้องพร้อมเอกสารครบถ้วน (ในทางปฏิบัติมักอยู่ที่ 7-15 วันทำการ)
คำถาม
มี พ.ร.บ. แล้ว ยังต้องทำประกันชั้น 1 อีกไหม?
ถ้าอยากให้มีคนจ่ายค่าซ่อมรถคุณ — ต้องทำ เพราะ พ.ร.บ. ไม่จ่ายค่าซ่อมรถเลยแม้แต่บาทเดียว โดยเฉพาะรถใหม่หรือรถที่ยังผ่อนอยู่ ควรมีชั้น 1
พ.ร.บ. ขาด แต่ยังไม่เกิดอุบัติเหตุ ทำอย่างไร?
ต่อใหม่ได้ทันที ไม่มีค่าปรับย้อนหลังในส่วนของ พ.ร.บ. เอง แต่ถ้าภาษีขาดด้วยจะมีค่าปรับภาษี 1% ต่อเดือน และถ้าขาดเกิน 3 ปีทะเบียนจะถูกระงับ
พ.ร.บ. คุ้มครองคนขับด้วยหรือไม่?
คุ้มครอง แต่ถ้าคนขับเป็นฝ่ายผิด จะได้รับเฉพาะค่าเสียหายเบื้องต้น (ค่ารักษาไม่เกิน 30,000 บาท) ไม่ได้รับค่าสินไหมทดแทนส่วนเพิ่ม
ผู้โดยสารและคนเดินถนนได้รับความคุ้มครองไหม?
ได้ทุกคน พ.ร.บ. คุ้มครอง “ผู้ประสบภัยจากรถ” ทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นคนขับ ผู้โดยสาร คนเดินเท้า หรือคนในรถคู่กรณี
ต่อ พ.ร.บ. ที่ไหนถูกที่สุด?
ราคา พ.ร.บ. ถูกกำหนดโดย คปภ. เท่ากันทุกที่ ต่างกันแค่ค่าบริการเสริม จึงควรเลือกที่สะดวกและเชื่อถือได้มากกว่าเลือกที่ถูกที่สุด
วงเงิน 20 ล้านบาท หมายความว่าได้เงิน 20 ล้านเลยหรือ?
ไม่ใช่ครับ 20 ล้านคือ เพดานสูงสุดต่ออุบัติเหตุหนึ่งครั้ง ที่แบ่งเฉลี่ยให้ผู้ประสบภัยทุกคน ส่วนวงเงินรายบุคคลยังคงเป็นไปตามตารางด้านบน (สูงสุด 500,000 บาทต่อคนกรณีเสียชีวิต)
- พ.ร.บ. = คุ้มครองคน — บังคับ ราคาถูก แต่ไม่จ่ายค่าซ่อมรถ
- ประกันภัย = คุ้มครองรถ — ไม่บังคับ แต่คือตัวที่ช่วยคุณจริงตอนรถพัง
- ต้องมีทั้งคู่ จึงจะอุ่นใจเต็มร้อย
ปีนี้ข่าวดีคือวงเงิน พ.ร.บ. เพิ่มเป็น 20 ล้านบาทต่อครั้งโดยไม่ขึ้นเบี้ย — เป็นจังหวะดีที่จะเช็กว่า พ.ร.บ. ของคุณยังไม่หมดอายุ
ข้อมูลอ้างอิง ณ เดือนสิงหาคม 2569 — วงเงินความคุ้มครองอ้างอิงคำสั่งนายทะเบียนที่ 51/2568 ของสำนักงาน คปภ.